Tatrzańskie piękności

                                        Świstówka

        Samo zmierzanie do Doliny Pięciu Stawów Polskich może być przygodą życia. Zejdzie nam na to od Palenicy Białczańskiej ze trzy godziny, jeśli nie zamierzamy biec. Nie próbowałam podejścia na Świstówkę od Morskiego Oka, nie mogę zatem nic o tym napisać, poza jednym: w obie strony jest to bardzo długa podróż i na pewno nas zmęczy. Atrakcji zaś po drodze mieć będziemy tyle, że pot, ból nóg a może i nieco złości, że końca nie ma tej trasie, to wszystko jest nic! I co najważniejsze, poziom jej trudności jest żaden.

Urok Siklawy, 2007r

I płaskie podejście u szczytu wodospadu, które wprawiło mnie w zakłopotanie w 2018r -
trzy zdjęcia Pawła z 2013 roku.

Chwila przed odkryciem cudów Doliny Pięciu Stawów Polskich

        O tym, jak mi się zawsze dłuży podejście do Piątki przez Roztokę pisać nie będę - nie zgrzytam zębami tylko dlatego, że ich szkoda. I lepiej się tu nie zatrzymywać na postój na siedząco, jeśli zamierzamy wydłużyć wędrówkę poza schronisko. A kiedy już wyjdziemy z lasu i teren zacznie się ostro wypiętrzać - znak, iż na pewno jesteśmy w Tatrach - zaczyna robić się tak pięknie, że nic tylko wzdychać z zachwytu. Co się nam będzie na tej trasie przytrafiać co i rusz. Wspinaczka w końcówce Roztoki przynosi pierwszą nagrodę - Siklawę. Za pierwszym tu pobytem obowiązkowo robimy sobie zdjęcia z wodospadem w tle😄 I ruszamy dalej. Kilka ostrych serpentyn i zbliżamy się do miejsca, gdzie stromizna się kończy, Siklawy już nie widać, ale też niczego nie widać przed nami. To taki antrakt gór - napięcie rośnie do zenitu, bo wiadomo, że zaraz jakiś cud ukaże się naszym oczom.

Syrenka tatrzańska - Natalia, 2007 rok

         Tak, to cud pierwszy. W małym oku kosówkowym nad bajkową wodą Wielkiego Stawu zachłystujemy się pierwszym pięknem Wysokich Tatr widocznych jak na dłoni - o ile pogoda nam dopisze. Jest tu dość mało miejsca, i jeśli zjawimy się tu w porze tłumnej, to lepiej odejść kawałek dalej w kierunku schroniska - czyli w lewo. Tam wędrowcy rozchodzą się i można znaleźć wiele urokliwych przystanków w ciszy i samotności - z własną tylko ekipą.

Wielki Staw Polski odpowiednio ujęty wygląda jak morze.
Górują nad nim na zdjęciu Szpiglasowy Wierch, Niżni i Wyżni Kostur a po prawej Czarna Ławka. 

Nad Małym Stawem można znaleźć sobie ciche i spokojne miejsce.

Schronisko w Pięciu Stawach

        Przy takich cudach człowiek wręcz zapomina oddychać, a nawet można posunąć się do stwierdzenia, iż jest pijany od tych nieprawdopodobnie pięknych widoków. Tym bardziej, że idziemy tu po prostym i nic zupełnie nie przeszkadza nam w napawaniu się urodą Tatr. Za którymś zakrętem ukazuje się schronisko i jeśli mamy szczęście - znaczy jesteśmy odpowiednio wcześnie - to w spokoju możemy sobie coś zjeść. I tu jedna z przyziemnych opowieści o tym schronisku - z moich informacji wynika, iż było ostatnim, w którym pewne sprawy załatwiało się "na narciarza" jeszcze kilka lat temu😅

Początek lub koniec Przedniego Stawu
z widokiem na Kotelnicę(od lewej Czarna Ławka)
i Gładki Wierch po prawej

        Pokrzepieni obiadem i wypoczynkiem wyruszamy łagodnym podejściem, mając po lewej ręce robiący niesamowite wrażenie masyw Wołoszynu. Idziemy stopniowo w górę, a on wciąż się nie kończy😆A kiedy zaczniemy się już wspinać i oczom naszym ukażą się cuda Polskich Stawów zachwytom nie będzie końca.

Ruszamy w górę.

A towarzyszy nam Wołoszyn

        Niewątpliwie będzie się robić coraz bardziej stromo. Podejście na Świstówkę po osypującym się piargu sprawia pewną trudność, stąd zdecydowanie lepiej jest tędy wchodzić. Każdy krok w górę, każdy oddech to rzut oka na otchłań przestrzeni pochłaniającą stawy w dole. To także świadomość, iż wraz z wysokością obraz ten jest coraz bardziej rozległy.

Warto się pomęczyć dla takich widoków...

        Tuż przed szczytem znajdują się takie magiczne miejsca na zdjęcia widokówki, nie zgubmy ich po drodze! 

        I wreszcie Świstówka a nad nią wyniosły masyw Opalnego Wierchu. Północ zagradzają pasma Kozich, Granatów, Buczynowych i Krzyżnego w jednym ciągu z Wołoszynem. A po prawej "przesieka" w granitowych ścianach i widok na Gdynię😂Jak się dobrze przysłuchamy, to i buczenie syren okrętowych usłyszymy😆

Młodzież zdobyła Świstówkę.
W tle Tatry Słowackie: po prawej podwójny Lodowy, a po lewej trójca Bielskich.

Madzia też zdobyła.

Przy dobrej widoczności na pewno można zobaczyć stąd Gdynię😄
i usłyszeć buczki portowe.

           W tym miejscu żegnamy się z Doliną Pięciu Stawów i schodzimy do małej i głuchej dolinki kamlotowiska. Tu uwaga dla zmęczonych - nieuważnie postawiłam nogę i wpadła mi między kamienie - nie należy tracić czujności z tego powodu, że już schodzimy. 

Widać już kamlotowisko na szlaku.

A dalej drałujemy bezowocnie dopóki nie dotrzemy do Kępy-Wolarni(obie nazwy dotyczą tego samego miejsca). Klękajcie narody czapki z głów - taki mamy tu rzut widokowy na Morskie Oko, Rysy i trzy Mięguszowickie Szczyty. Zdjęcia obowiązkowe😀

Widok z Kępy na Tatry Słowackie - w tle Lodowy Szczyt

I bajka nagrody za wszystkie trudy

        A dalej czeka nas już tylko nużące zejście do asfaltu niemal na wysokości Morskiego Oka. Kiedyś na skałkach towarzszących nam po prawej ręce były łańcuchy, a nasza przyjaciółka - która wybrała się na tę trasę w adidasach - tak sobie w tym miejscu skręciła nogę w kostce, że w następnym roku przyjechała już w traperach. 

        I nieśmiertelne Morskie Oko należy się nam po tej długiej wędrówce.

Teraz można już pędzić w dół, na busa.

Zachęceni? To spotykamy się na szlaku - w sierpniu😀

Tatrzańskie piękności

                                          Krzyżne

       Z Hali Gąsienicowej do Doliny Pięciu Stawów Polskich można dostać się na kilka sposobów. Przejście po łańcuchach przez Zawrat już opisałam, podobnie jak szlak przez Świnicę. Swego czasu zamierzałam też pokonać Kozią Przełęcz, lecz obejrzałam zdjęcia z tego szlaku w obie doliny i... pozostała nieodkryta przez mnie. O zejściu Żlebem Kulczyńskiego z Koziego Wierchu napiszę tylko, iż jest dla wyjątkowo zatwardziałych górołazów: inni mogą dać radę i nigdy więcej nie przyjechać w Tatry. Jest zatem jeszcze jedno miejsce, przez które przedostałam się w te dwie strony - Przełęcz Krzyżne. O ile Zawrat jest mistrzostwem w olimpiadzie łańcuchowej i takiej adrenaliny nam dostarcza, o tyle Krzyżne to przełęcz magiczna.

Mostek poniżej Murowańca z drogi na Gęsią Szyję, skąd odchodzi szlak na Krzyżne, 2008r.

Początkowo wspinamy się łagodnie, a za naszymi plecami ukazuje się Kasprowy i Beskid.

       Zdecydowanie polecam dotarcie na Krzyżne od strony Murowańca, choć jest długie i męczące. Sześć godzin balansowania przez góry i doliny doprowadza nas jednak do nagrody, jaką jest widok na Pięć Stawów. A potem dwugodzinne wędrowanie z tym cudem przed oczami. Jest też dojście przez Psią Trawkę i z trasy od Murowańca do Gęsiej Szyi - czyli przez Czerwony Staw. Pomysł ten wydaje mi się jednak niepotrzebnie karkołomny, skoro trasę można skrócić.

Czerwony Staw - można tu dotrzeć z trasy z Murowańca na Gęsią Szyję, skręcając ostro w górę
lub pokonując zbocze Żółtej Turni.

Dokładnie tak jak my, o tak😄

Kamienisko wokół stawu

    Wyruszyliśmy na tę wędrówkę w 2008 roku w pięcioosobowym składzie: nasza czwórka i nieodłączna w tamtym czasie na wszystkich trasach Natalia. W przepięknym porannym słońcu, które nie zawsze a nawet powiedzieć można, że rzadko o tej godzinie rozpieszcza nas na podejściu od Kuźnic przez Skupniów Upłaz, dotarliśmy do Murowańca. Jeśli rozważyć to na spokojnie bliżej byłoby pewnie, gdybyśmy podeszli asfaltówką - odbijającą w prawo z  drogi na Morskie Oko, lecz tego wówczas nie wiedzieliśmy, a poza tym niewątpliwie byłby to nudny szlak w lesie. I tak z Murowańca spokojnie wyruszamy na znany nam już szlak w kierunku Gęsiej Szyi. Uważnie pilnujemy później skrętu w prawo na Krzyżne i tam w lesie lekko podchodzimy do pierwszego wypiętrzenia, skąd ze zdziwieniem oglądamy wyłaniający się zza naszych pleców odległy Kasprowy. A gdy już ten widok zostawiamy za sobą, wypada nam zmierzyć się z ogromną Żółtą Turnią. Trawersujemy jej bardzo szerokie zbocze w kosówce, trwa to długo i nuży jednostajnością. A gdy ostatecznie wespniemy się do najwyższego miejsca, które szlak wyznacza, okazuje się, że owszem widok na Dolinę Pańszczycy pod nami jest piękny, zaś my musimy teraz schodzić! Cały wysiłek idzie na marne! Jakaś nagroda być jednak musi i docieramy do Czerwonego Stawu. Podobno kolor powstaje od sinic obrastających kamienie wokół stawu i na dnie - jak widać jednak na zdjęciu woda ma kolor zwykły, odbity od nieba. W tym miejscu warto zrobić postój z siedzeniem i jedzeniem - wszak wędrujemy już cztery godziny a prawdziwa wspinaczka dopiero przed nami.😅

Będzie tu kawałek po prostym.

Stąd wędrujemy dnem kamiennej martwej doliny a ściany Buczynowych Turni i Przełęcz Krzyżne wypiętrzają się, zamykając świat przed nami. Towarzyszy wędrowcom wyłącznie cisza i stukot traperów. 

Wędrujemy w kamiennym świecie.

W żadnym wypadku widok na tę dolinę nie jest urzekający.

To właśnie z tych powodów nie jest dobrym pomysłem wdrapywanie się na Krzyżne od Pięciu Stawów - widok na Pańszczycę z tej przełęczy przyprawia o zgrzytanie zębami, nic pięknego a drałować trzeba.

Dla wspinaczy od tej strony pojawia się na wypiętrzeniu pewna innowacja w nudnym podejściu - wówczas aż się spięłam, aby tę skałkę pokonać. Dziś, po rohackich przejściach, nawet bym jej nie zauważyła😄

Madzia w żółtej kurtce dzielnie się wdrapuje - wstyd byłby poprosić o pomoc😅

I tuż przed przełęczą poczułam takie zmęczenie, że po raz kolejny przed kolejnym szczytem w moich tatrzańskich przygodach pomyślałam: nie wchodzę, mam już dość, zawracam😂I ku memu zdumieniu na ostatnich metrach zadzwonił mój telefon. A któż to mnie nagabuje na Krzyżnem po sześciu godzinach wspinaczki, też sobie porę wybrał? A to z biura podróży zadzwonił do mnie pan, czy nie mogłabym paszportu przywieźć. Omal nie padłam ze śmiechu! Jasne, już lecę do Gdańska z tego Krzyżnego! Tego roku we wrześniu miałam jechać do z Mateuszem do Chin i właściciel biura "dopadł" mnie z tym paszportem akurat na trzy kroki przed zwycięstwem w zdobywaniu gór. Od tego czasu, co się do mnie ktoś dodzwoni na kilka kroków przed szczytem - tak było w 2016 na Śnieżce, ledwo na nią weszłam - to zanim odbiorę mówię, śmiejąc się: czy ma pani paszport?

Młodzi zdobywcy Krzyżnego

I Madzia, cokolwiek zmęczona😅

Krzyżne to przełęcz dość wysoka - 2112 mnpm. Jest w tym miejscu coś magicznego, całkowicie odrealnionego. Dziwny świat w dole, odległy, wręcz baśniowy, znany mi był z wyprawy na Skrajny Granat sprzed ówczesnych sześciu lat i z samej Doliny Pięciu Stawów Polskich. A także z drogi na Świstówkę - to zdawałoby się niewielki szczyt z lewej strony. Widok na schronisko z tego górskiego wywyższenia jest również jakiś nieziemski, jakby z Himalajów.

Wielki Staw Polski z góry wcale nie wydaje się wielki. Za to Siklawa robi wrażenie.

Świstówka po lewej, zygzakowate podejście do schroniska - tędy często schodziłam.

Schronisko w Pięciu Stawach w zbliżeniu - bajkowy świat

Przełęcz, jak wiele innych, nie jest szczególnie obszerna. Gdy obfotografowaliśmy się i ruszyliśmy wąską ścieżką, by dotrzeć do zejścia, Paweł szedł pierwszy - powoli bez żadnej nerwacji, jakby to powiedział jego dziadek Janek. A wówczas jakaś turystka, która dotarła na Krzyżne z tej strony co my, zapytała dość głośno z przerażeniem w głosie: A gdzie to dziecko idzie?! Dziecko nie szło samo, bez obaw, ja szłam zaraz za nim, lecz rzeczywiście mogło to wywołać lęk. Wąziutka ścieżka, która wyglądała jakby kończyła się przepaścią, po naszej lewej ręce pustka powietrza a daleko w dole zupełnie niewidoczny świat. Tymczasem ścieżka trawersowała strome zbocze całkiem spokojnie.

Schodzimy z Krzyżnego z magicznymi widokami.

Jak na to patrzę, to już pędzę znów na Krzyżne...

Zygzakowaty skrót do schroniska w Dolinie Pięciu Stawów

To już miejsce, gdzie szlak jest równo ułożony.

Przedni Staw Polski po lewej, Wielki Staw a nad nimi Miedziane ze Szpiglasową Przełęczą
i Szpiglasowym Wierchem

Nie ukryję tego jednak, iż zejście z Krzyżnego do Piątki to godzina stromizny takiej, że zęby bolą - do wypłaszczenia, skąd kolejna godzina dopiero doprowadzi nas do Wielkiego Stawu Polskiego. A na szlaku mogą się zdarzyć różne wypadki. Na tym w jednym z traperów Natalii odkleiła się podeszwa😱I cóż było robić? Wujek Jarek wyciągnął sznurówkę i mocno nią przywiązał tę podeszwę, tak by przy okazji i but był zawiązany i nie spadł z nogi. I Natalia pokonała tak całe zejście do Pięciu Stawów a potem do Palenicy Białczańskiej😃

Piękna Siklawa

To jednak kamienny świat

Kiedy już pokonaliśmy totalną stromiznę ściany prowadzącej na Krzyżne, widoki na Pięć Stawów zmieniły się, zaś za naszymi plecami pojawił się prawdziwy cud tatrzańskiej urody.

Ponura w tym cieniu Buczynowa Dolina i Buczynowe Turnie

Krzyżne ukrywa się pomiędzy widocznymi ścianami.

A za nami magia - Tatry Bielskie w błękicie nieba

I znowu urok Siklawy

Dotarcie do złączenia szlaków prowadzących z Pięciu Stawów do Siklawy jest nużące - mamy już wiele godzin wędrówki w nogach. W dolinie rozdzieliliśmy się: Jarek z młodymi zszedł od razu wzdłuż Siklawy, by jak najszybciej dotrzeć do Palenicy. 

Początek Siklawy, godzina szesnasta

Wielki Staw Polski w popołudniowym słońcu

Ja z Mateuszem poszłam jeszcze na obiad w schronisku. Nie był to najlepszy pomysł. Owszem, wypoczęłam, lecz rozgrzane mięśnie "zastały się" i ponowne ich rozruszanie kosztowało mnie wiele zdrowia. A zejście do samego asfaltu to machanie nogami chyba z dwie i pół godziny. I potem jeszcze okazało się, że nawet asfalt "kąsał" mnie w stopy poprzez traktor moich traperów na pięć centymetrów😂

I cóż, moja tegoroczna ekipo, pędzimy na Krzyżne?